kolor-oczu-BabyEye

Czy można przewidzieć kolor oczu przyszłego dziecka?

Oczy będą po mamusi czy po tatusiu? To jedno z pytań, które niejednokrotnie zadają sobie zniecierpliwieni rodzice. Nie jest tajemnicą, że w dobie rewolucji genetycznej, prognozowanie koloru oczu lub włosów przyszłego dziecka jest procesem zbadanym przez naukowców. Czy zatem my sami, również możemy ze stuprocentową pewnością przewidzieć kolor oczu jakie będzie miało nasze dziecko? W niniejszym wpisie spróbujemy odpowiedzieć na to pytanie.

Z czego wynika kolor oczu

Kolor oczu u dorosłej osoby

Melaniny, czyli pigmenty, które u ludzi występują głównie w skórze i włosach, są również odpowiedzialne za to, jaki kolor oczu posiadamy. Dokładniej rzecz ujmując, to ilość wytwarzanej w organizmie melaniny sprawia czy mamy ciemniejszą czy jaśniejszą skórę, włosy lub oczy. Generalna zasada jest taka, że im więcej melaniny tym skóra i włosy ciemniejsze. W przypadku oczu zasada ta również ma zastosowanie, przy czym najmniejsza ilość melaniny w naczyniówce gałki ocznej będzie dawała efekt oczu niebiesko – granatowych. Jak się łatwo zorientować, zagospodarowanie melaniny w organizmie będzie odmienne w przypadku różnych ras ludzkich. Jest to oczywiście uzasadnione, biorąc pod uwagę fakt, że rasy są wynikiem optymalnego dostosowywania się organizmów do odmiennych warunków środowiska, w którym to żyły kolejne pokolenia ludzi.

Kolor oczu u niemowląt i dzieci

Jak wspomnieliśmy powyżej, kolor oczu będzie charakterystyczny dla różnych ras. Obecne źródła antropologiczne rozróżniają osiem podstawowych ras ludzi. W przypadku rasy europejskiej (zwanej również europeidalną lub białą) ilość melaniny jest mniejsza, a u niemowląt jej zawartość w naczyniówce gałki ocznej wręcz znikoma. To powód, dla którego w większości przypadków wszystkie niemowlęta mają oczy granatowe lub niebieskie (choć czasem w różnych odcieniach). Wraz z wiekiem, następuje produkcja melaniny w organizmie, tak więc również kolor oczu dziecka będzie się stopniowo zmieniał. Kiedy zatem możemy mówić o docelowym kolorze oczu? W zależności od źródeł i publikacji, mówi się o okresie od 6 do 10 miesięcy a niekiedy nawet roku czasu. A zatem cierpliwości…

Jakie czynniki wpływają na kolor oczu dziecka

Kolor oczu to cecha dziedziczona

Głównym czynnikiem wpływającym na ilość produkowanej melaniny są nasze geny. Pozostałe czynniki (choć w dużo mniejszym stopniu) to między innymi zapasy witaminy D lub odziaływanie promieni UV (np. w przypadku melaniny występującej w skórze). Wiemy już zatem, że kolor oczu jest czymś, co z pewnością dziedziczymy po naszych przodkach. Zastanówmy się więc w jakim stopniu i po kim?

Po mamie czy po tacie?

Płeć rodzica w tym przypadku akurat nie ma większego znaczenia, a jedynie to czy mowa o dziedziczeniu genu dominującego czy tzw. recesywnego. Jak się łatwo domyśleć geny dominujące to geny, które odziedziczone zostaną z dużo większym prawdopodobieństwem, natomiast geny recesywne nie ujawnią cechy w danym zestawieniu genów. Kolor oczu dziecka odziedziczony będzie więc po rodzicu, który posiada gen dominujący w przekazywanej dziecku parze genów. W odniesieniu do barwy, geny dominujące będą to geny odpowiedzialne za oczy ciemne, natomiast geny recesywne za oczy jasne.

Czy można to przewidzieć na 100%

Odpowiedź brzmi: teoretycznie „tak” ale realnie nie jest to wykonalne. Gdyby dziedziczenie było tak prostą sprawą jak opisano to w powyższym akapicie, z pewnością genetyka nie byłaby uznawana za osobną naukę. Pocieszające jest jednak to, że w większości przypadków można pokusić się o określenie koloru oczu przyszłego dziecka. Aby zwiększyć prawdopodobieństwo naszej prognozy, musimy również uwzględnić co najmniej geny z poprzedniego pokolenia tj. mieć na względzie nie tylko kolor oczu rodziców, ale również kolor oczu babć i dziadków. Takie oszacowanie w dalszym ciągu obarczone może być pewnym błędem, wynikającym chociażby z faktu, że zawsze dziedziczone są pary genów danej cechy. Oznacza to, że geny, które przez wiele pokoleń w danym zestawieniu były recesywne, w „sprzyjającym” dla nich układzie, mogą okazać się dominujące. Wniosek: jeśli zatem możecie określić odcienie koloru oczu wszystkich przodków w całym rodzie, wówczas efekt wyliczeń zagwarantuje stuprocentowo poprawny wynik :).

 

Dla zainteresowanych, polecamy nasze recenzje aplikacji mobilnych pozwalających na określenie koloru oczu dziecka, na podstawie zebranych cech rodziców i dziadków.